Machines en elektrische gereedschappen

• Regulation (EU) 2023/1230 — Machinery, applying from 20 January 2027
• Directive 2006/42/EC — Machinery, until then
• Directive 2014/30/EU — EMC
• Regulation (EU) 2019/1020 — Article 4

Wie moet aanwijzen

Fabrikanten gevestigd buiten de Unie die machines, gedeeltelijk voltooide machines, veiligheidscomponenten, hijstoebehoren, kettingen, touwen of verwijderbare transmissieapparaten op de EU-markt brengen. Iedereen die machines in een assemblage samenstelt, of een machine substantieel wijzigt, wordt de fabrikant van het resultaat. Importeurs en distributeurs hebben hun eigen verificatietaken en nemen de positie van de fabrikant in als zij onder hun eigen naam op de markt brengen. Afstandsverkopers die naar EU-gebruikers verzenden zonder een in de EU gevestigde operator vallen onder Artikel 4 van Verordening 2019/1020.

Drempels en vrijstellingen

Geen grootte- of omzetdrempel. De scheidslijn is de definitie: een assemblage met een aandrijfsysteem anders dan direct toegepaste menselijke of dierlijke inspanning, met gekoppelde onderdelen waarvan er minstens één beweegt. Handgereedschappen zonder aandrijfsysteem vallen onder GPSR. Machines vermeld in Bijlage I van de nieuwe Verordening — inclusief bepaalde houtbewerkingsmachines, persen, voertuigservice liften en veiligheidscomponenten met zelf-evoluerend gedrag — vereisen betrokkenheid van een aangemelde instantie in plaats van zelfbeoordeling.

Wat op het etiket moet

CE-markering, en het nummer van de aangemelde instantie waar derde-partij beoordeling van toepassing is. De bedrijfsnaam en het volledige adres van de fabrikant, en die van de geautoriseerde vertegenwoordiger. De aanduiding van de machine, de serie of het type, het serienummer waar aanwezig, en het jaar van constructie, dat het werkelijke jaar moet zijn en niet het jaar van verkoop. Waar de machine bedoeld is voor gebruik in een potentieel explosieve atmosfeer, de aanvullende markering die vereist is. Gedeeltelijk voltooide machines dragen een verklaring van incorporatie in plaats van CE-markering.

Marktplaatsvelden

Industriële marktplaatsen en distributeurs vereisen steeds vaker de verklaring van overeenstemming als een geüpload document voordat ze worden vermeld, niet slechts de gegevens van de vertegenwoordiger, en B2B-kopers vragen erom als voorwaarde voor aankoop omdat hun eigen verzekeraars het vereisen. Machines die op consumentenmarktplaatsen worden verkocht, ondervinden dezelfde GPSR-lijstvereisten als elk ander product bovenop de machinesregels.

Documentatie die u moet bewaren

EU-verklaring van overeenstemming waarin de persoon wordt genoemd die bevoegd is om het technisch dossier samen te stellen, die in de Unie gevestigd moet zijn. Het technisch dossier zelf: algemene tekeningen en schakelschema's, gedetailleerde tekeningen met berekeningen en testresultaten, de risicoanalyse die de geïdentificeerde gevaren en toegepaste beschermingsmaatregelen documenteert, gebruikte normen, technische rapporten, instructies, en voor serieproductie de interne maatregelen die voortdurende overeenstemming waarborgen. Voor gedeeltelijk voltooide machines, de verklaring van incorporatie en assemblage-instructies. Waar een aangemelde instantie bij betrokken was, het certificaat.

Normen en tests

De risicoanalyse onder Bijlage III stuurt het programma. Type C-normen zijn van toepassing per machinefamilie — EN ISO 12100 als algemeen principe, plus bijvoorbeeld EN 60204-1 voor elektrische apparatuur van machines, EN ISO 13849-1 voor veiligheid gerelateerde besturingssystemen, EN ISO 13857 voor veiligheidsafstanden. Geluids- en trillingsemissiewaarden moeten worden gemeten en in de instructies worden verklaard. Voor machines in Bijlage I is een EU-typekeuring of volledige kwaliteitsborgingsroute via een aangemelde instantie verplicht.

Taalvereisten

Instructies moeten worden geleverd in de officiële taal van de lidstaat waar de machine op de markt wordt gebracht of in gebruik wordt genomen, en de originele instructies moeten als zodanig worden geïdentificeerd. De nieuwe Verordening staat digitale instructies toe, maar een papieren versie moet gratis op verzoek binnen een maand worden geleverd, en veiligheidsinformatie moet altijd in papieren vorm worden verstrekt. De verklaring van overeenstemming reist met de machine in dezelfde taal.

Vanaf wanneer

Alles moet compleet zijn voordat het op de markt wordt gebracht of in gebruik wordt genomen. Verordening 2023/1230 is van toepassing vanaf 20 januari 2027 en vervangt Richtlijn 2006/42/EG; machines die voor die datum op de markt zijn gebracht, volgen de Richtlijn, maar een substantiële wijziging daarna kan de wijziger een fabrikant maken onder de nieuwe regels.

Bewaartermijn

Technische documentatie voor tien jaar vanaf de datum waarop de laatste eenheid van het type op de markt is gebracht, beschikbaar voor autoriteiten op verzoek in een lidstaat. De geautoriseerde vertegenwoordiger moet toegang hebben tot het dossier, niet slechts een belofte ervan, omdat het binnen enkele dagen kan worden vereist.

Bij niet-naleving

Verbod op beschikbaarstelling, terugroeping en terugroepactie. Douane weigering bij import. Nationale boetes, en in verschillende lidstaten strafrechtelijke aansprakelijkheid waar een niet-conforme machine letsel veroorzaakt — Italië, Frankrijk, Duitsland en Spanje voorzien allemaal in. Civiele aansprakelijkheid volgt afzonderlijk onder de nieuwe Richtlijn Productaansprakelijkheid, en de afwezigheid van een risicoanalyse is bijna onverdedigbaar in een schadeclaim.

Wie handhaaft

Nationale markttoezichtautoriteiten, arbeidsinspecties die de machine in gebruik zien, aangemelde instanties voor machines in Bijlage I, en douane aan de grens.

Waar de grens ligt

De geautoriseerde vertegenwoordiger mag het technisch dossier in bezit hebben en de verklaring ondertekenen alleen binnen de grenzen van de schriftelijke volmacht: hij kan de risicoanalyse niet opstellen of ontwerpaansprakelijkheid aannemen, en een volmacht die anders doet voorkomen is waardeloos. Gedeeltelijk voltooide machines zijn een veelvoorkomende valstrik — ze zijn niet vrijgesteld, ze hebben een verklaring van incorporatie en assemblage-instructies nodig, en de assembler wordt de fabrikant van de voltooide assemblage. Machines met op AI gebaseerde veiligheidsfuncties vallen vanaf 2027 ook onder de AI-wet.

Veelgestelde vragen

Kan onze EU-distributeur optreden als geautoriseerde vertegenwoordiger?

Alleen met een schriftelijke volmacht die hij heeft geaccepteerd. Zonder een, is de distributeur een distributeur en is de verplichting eenvoudigweg niet vervuld, ongeacht wat beide partijen aannamen.

Is een gedeeltelijk voltooide machine vrijgesteld van CE-markering?

Het draagt geen CE-markering onder de machinesregels, maar het heeft een verklaring van incorporatie, assemblage-instructies en een economische operator in de Unie nodig. Het is niet vrijgesteld van het regime.

We verkopen dezelfde machine in de VS met UL-certificering — helpt dat?

Nee. UL-certificering voldoet niet aan de essentiële gezondheids- en veiligheidsvereisten van het EU-regime, en de verklaring van overeenstemming moet verwijzen naar EU-normen en ondersteund worden door een EU-conforme risicoanalyse.

Wie ondertekent de verklaring als we buiten de Unie zijn?

De fabrikant ondertekent deze, maar de persoon die bevoegd is om het technisch dossier samen te stellen moet in de Unie gevestigd zijn. Dat is meestal de geautoriseerde vertegenwoordiger, en hij moet in de verklaring worden genoemd.