AB Dışından Yapay Zeka Sağlayanlar İçin Yetkili Temsilci: Yükümlülükler, Fiyatlar ve Seçim (2026)

• AB dışından yüksek riskli yapay zeka veya genel modeller sağlayıcıları için zorunluluk (madde 22, 54)
• AB içi dahili kullanım veya AB kamuoyu ile temas etmeyen yapay zeka için gerekmez
• Yıllık fiyatlar €420 ile €1.490 arasında (Ekim 2026 doğrulanmıştır)
• Dahil olanlar: yazılı yetki, bildirimler, belge saklama (10 yıl)
• Temsilci atamama durumunda €15 milyon'a kadar ceza
• Gerçek durumlar ve gereklilikleri anlamak için kontrol listesi ve senaryolar

Güncellendi 26 October 2026 · 8 kaynaklar kontrol edildi

Sağlayıcılar karşılaştırıldı

Fiyatlar, 26 October 2026 tarihinde her sağlayıcının web sitesinde yayımlanan fiyatlardır, belirtilmediği sürece KDV hariçtir. Her satır kaynağına bağlantı sağlar.

Yasal Gereklilikler: Ana Maddeler, Yükümlülükler ve Pratik Durumlar

AB Tüzüğü 2024/1689 (AI Yasası), Avrupa Birliği'nde yapay zeka sistemlerinin kullanımı ve pazarlanmasını düzenler. Şirketiniz AB dışında kuruluysa ve AB kullanıcılarına yapay zeka sistemleri veya genel modeller sunuyorsa, AB'de yetkili bir temsilci atamanız gerekebilir. Ana yasal referanslar şunlardır:

• Madde 22: Yüksek riskli yapay zeka sistemleri (örneğin istihdam, kredi, biyometri, güvenlik) sağlayan AB dışı tedarikçiler, sistemi AB pazarına sunmadan önce AB yetkili temsilcisini atamalıdır (kaynak).
• Madde 54: Genel amaçlı yapay zeka modelleri (GPAI) sağlayan AB dışı tedarikçiler, modeli Birlikte sunmadan önce AB temsilcisini atamalıdır (kaynak).
• Madde 50: Tüm sağlayıcılar (AB içi dahil), yapay zekanın içerik oluşturması veya AB kişileriyle etkileşimde bulunması durumunda kullanıcılara şeffaf bildirim sağlamalıdır (chatbot, görsel, ses, video, deepfake).

Atama gerekmeyen durumlar:

• Yapay zeka sadece dahili kullanım için ve AB kullanıcılarıyla etkileşimi yoksa.
• Faaliyet sadece saf araştırma, kişisel kullanım veya ticari olmayan açık kaynak ise (yüksek riskli veya yasaklı sistemler hariç).
• Şirket zaten AB içinde kurulmuşsa.

AB temsilcisi, yetkili merciler ve kullanıcılar için resmi iletişim noktasıdır, teknik dokümantasyon ve uygunluk beyanını 10 yıl saklamak zorundadır (kaynak).

Dahil olanlar/ekstralar tablosu:

Tablo, sadece REP27'nin İsviçre (nFADP) kapsamını ve halka açık rozet ile çok dilli metin üretimini açıkça belirttiğini gösteriyor. Hiçbir sağlayıcı denetim veya teknik test dahil etmemektedir.

Temsilci Seçimi: Karar Matrisi, Kontrol Listesi ve Pratik Kriterler

AI Yasası için AB yetkili temsilcisini seçmek, çeşitli pratik ve yasal faktörlere bağlıdır. Tüm sağlayıcılar aynı hizmet seviyesini veya fiyatı sunmaz. İşte yol gösterici unsurlar:

• Yapay zeka türü: Genel amaçlı model (GPAI) veya yüksek riskli sistem sunuyorsanız, atama zorunludur. Chatbot veya AB kamuoyuna içerik üreten yapay zeka için en azından şeffaflık gerekir (madde 50).
• Kuruluş ülkesi: Sadece AB dışı şirketler temsilci atamalıdır. AB içinde yerleşik şirketler için gerekmez.
• Hedef pazar: Yapay zeka AB kullanıcılarına (B2C veya B2B) satılıyor veya kullanılıyorsa zorunludur. Sadece dahili kullanım veya araştırma ise gerekmez.
• Satış kanalları: Amazon, Etsy, eBay gibi pazaryerlerinde kendi yapay zekanızı satıyorsanız zorunludur. Sadece platform araçlarını kullanıyorsanız genellikle gerekmez.
• Bütçe ve ek hizmetler: Fiyatlar €420 ile €1.490/yıl arasında değişir, farklı hizmetler içerir (tabloya bakınız). Bazı sağlayıcılar halka açık rozet, çok dilli metinler ve İsviçre kapsamı sunar.

Karar matrisi:

Pratik kontrol listesi:

1. Yapay zeka sisteminizin yüksek riskli veya genel amaçlı olup olmadığını kontrol edin
2. Şirketinizin AB dışı olup olmadığını doğrulayın
3. Yapay zeka çıktılarının AB kullanıcılarına ulaşıp ulaşmadığını değerlendirin (doğrudan veya ortaklar/pazaryerleri aracılığıyla)
4. Evet ise, sağlayıcı seçin ve teknik dokümanları toplayın
5. Yazılı yetki ile temsilci atayın
6. Tüm gerekli dillerde şeffaflık bildirimleri hazırlayın (madde 50)
7. Belgeleri 10 yıl saklayın
8. İsviçre kapsamı gerekip gerekmediğini kontrol edin (nFADP)

Bu liste, gereksiz maliyetlerden ve cezalardan kaçınmak için doğru temsilci atamasını hızlıca değerlendirmenizi sağlar.

Fiyata Gerçekten Neler Dahil: Hizmetler, Sınırlar ve Gizli Maliyetler

Sağlayıcıların ilan ettiği yıllık fiyatlar genellikle şunları kapsar:

• AB temsilcisi olarak yazılı yetki (madde 22/54 AI Yasası)
• Teknik dokümantasyon ve uygunluk beyanının 10 yıl saklanması
• Yetkili merciler ve AB kullanıcılarının taleplerine yanıt
• Şeffaflık bildirimleri için metinler (madde 50), belirtilmişse
• Yapay zeka sistemleri kaydı ve yıllık güncellemeler (varsa)

Pratik karşılaştırma:

• REP27 fiyata dahil olarak doğrulanabilir halka açık rozet, 8 dilde metinler, yapay zeka kaydı, 2 iş günü içinde taleplere yanıt, İsviçre kapsamı (nFADP) ve temsilci gerekmiyorsa muafiyet beyanı sunar. Denetim, teknik test ve uygunluk değerlendirmesi dahil değildir (açıkça belirtilmiştir).
• DPO Europe, Prighter, Engage Compliance sadece temsilcilik sunar; metinler, rozet, diller veya İsviçre kapsamı hakkında kamuya açık detay yoktur.
• Diğer sağlayıcılar (CRA-Portal, DataShield, VATAi, URIEL Consult) Siber Dayanıklılık Yasası hizmetleri de sunar, ancak yapay zeka şeffaflığı veya ekstralar hakkında detay vermez.

Gizli maliyetler ve sınırlar:

• Denetim, teknik değerlendirme veya uygunluk testleri dahil değildir (REP27 açıkça belirtir, diğerleri belirtmez).
• Halka açık rozet, ek diller, İsviçre kapsamı veya çoklu pazar hizmetleri açıkça belirtilmemişse dahil olmayabilir veya ek ücretlidir.
• Güncellemeler, standart dışı talepler, çoklu pazar hizmetleri veya erken fesih durumunda ek ücretler olabilir.
• Sağlayıcının sorumluluğu sınırlıdır; temsilci sadece iletişim noktasıdır.

Her zaman önceden nelerin dahil olduğunu doğrulayın ve fiyat kapsamındaki hizmetlerin yazılı listesini isteyin.

Atama Süreci: Adım Adım ve Somut Örnekler

AI Yasası için AB temsilcisi atama süreci, sağlayıcılar arasında küçük farklılıklar gösterebilir. İşte REP27 ve diğerlerinden alınan bilgilere dayanan detaylı rehber:

1. Sağlayıcı ve plan seçimi: Fiyat tablosunu inceleyin ve hangi hizmetlerin dahil olduğunu kontrol edin. Örneğin, REP27 üç plan sunar (şeffaflık, kayıt+şeffaflık, AI Yasası temsilcisi) ve fiyat/hizmet artar.
2. Onboarding formu doldurma: Şirket bilgileri, yapay zeka sistem tanımı, risk sınıflandırması (yüksek risk/genel amaçlı), hedef pazarlar, satış kanalları (B2B, B2C, pazaryeri) ve İsviçre ile ilgili sorulara yanıt verilir.
3. Yetki belgesi ve sertifika alma: Sağlayıcı yazılı yetkiyi (REP27 için eIDAS elektronik imza ile), doğrulanabilir halka açık sertifikayı (QR kod, rozet) ve varsa çok dilli şeffaflık metinlerini sağlar.
4. Şeffaflık metinlerini hazırlama ve yayınlama: Sağlayıcının verdiği bildirimleri chatbot, içerik, deepfake vb. üzerinde yayınlayın (madde 50). REP27 her bildirimin nerede yer alacağını da belirtir (örneğin sohbetin ilk mesajı, görsel altı, e-posta altbilgisi).
5. Teknik dokümantasyonu saklama: Teknik doküman ve uygunluk beyanını 10 yıl güncel ve erişilebilir tutmalısınız. Temsilci bunları saklar ve yetkililere sunar.
6. Yetkili mercilerin taleplerine yanıt verme: AB temsilcisi, denetim otoriteleri ve kullanıcılar için iletişim noktasıdır. REP27 talepleri 2 iş günü içinde iletir.
7. Yıllık yenileme: Atama 1 yıl geçerlidir ve yenilenmelidir. Bazı sağlayıcılar yenilemede indirim sunar.

Pratik örnek: REP27 ile atama ödeme sonrası 24 saat içinde gerçekleşir. AWS Marketplace üzerinden süreç AWS faturalandırmasıyla entegredir, yeni sağlayıcıya gerek yoktur.

Riskler, Cezalar ve Temsilci Atanmaması Durumunda Ne Olur

Zorunlu olduğunda AB temsilcisini atamamak AI Yasası'nın ayrı bir ihlalidir. Yetkili merciler başka ihlaller olmasa bile ceza verebilir. İşte somut riskler:

• İdari para cezaları: Şeffaflık veya temsilcilik yükümlülüklerini ihlal edenlere 15 milyon euroya kadar veya küresel ciroyun %3'ü kadar ceza (madde 50 ve 54). Yasaklı uygulamalarda ceza 35 milyon euro veya %7'ye çıkar.
• Ticari dışlanma: Pazaryerleri, uygulama mağazaları ve kurumsal müşteriler temsilci atama kanıtı ve halka açık rozet talep eder. Temsilci yoksa platformlardan çıkarılabilir veya sözleşmeler kaybedilebilir, ceza öncesi.
• Açıklama talepleri: Yetkililer ve müşteriler her an yetki belgesi, şeffaflık metinleri ve teknik doküman isteyebilir. Yanıtsız kalmak veya gecikmek durumu ağırlaştırır.
• Bildirim zorunluluğu: 11 Eylül 2026'dan itibaren AB dışı üreticiler temsilci atamasını AB yetkililerine bildirmek zorundadır (kaynak).

Senaryo: ABD'li bir sağlayıcı, AB müşterilerine genel amaçlı yapay zeka modeli sunarken temsilci atamazsa yüksek cezalar ve pazaryerinden çıkarılma riskiyle karşılaşır. Yetkililer son teslim tarihini bilip bilmediğinizi sormaz; bildirimlerin nerede olduğu ve kimin yanıt verdiği önemlidir.

Sağlayıcıların Genellikle Söylemediği Şeyler: Hariç Tutmalar, Sınırlar ve Pratik Uyarılar

• Temsilcilik sadece resmi yükümlülükleri kapsar: Denetim, teknik test ve uygunluk değerlendirmeleri dahil değildir (REP27 açıkça belirtir, diğerleri belirtmez). Bunlar üçüncü taraflara yaptırılmalıdır.
• Sorumluluk sınırlıdır: AB temsilcisi sadece yetkili merciler ve kullanıcılar için iletişim noktasıdır. Yasal sorumluluk ve uyumluluk her zaman yapay zeka sağlayıcısına aittir.
• Halka açık rozet, ek diller, İsviçre kapsamı: Tüm sağlayıcılar doğrulanabilir rozet, çok dilli metin veya İsviçre kapsamı sunmaz. REP27 bu hizmetleri sağlar, diğerleri belirtmez.
• Bildiriler ve yıllık gözden geçirme: Şeffaflık metinleri ve yapay zeka kayıtlarının güncel tutulması yıllık zorunluluktur. Sağlayıcınız bunu dahil ediyor mu kontrol edin veya ek ücret olabilir.
• Erken fesih ve temsilci değişikliği: Bazı sağlayıcılar erken fesih veya temsilci değişimi için ön bildirim veya özel prosedürler isteyebilir. Sözleşme koşullarını mutlaka inceleyin.
• Çoklu pazar hizmetleri: İngiltere, ABD veya İsviçre gibi başka pazarlarda da satış yapıyorsanız, sağlayıcının kapsamını kontrol edin veya farklı temsilciler atamanız gerekebilir.

Atama sonrası sürpriz yaşamamak için dahil olan ve olmayan hizmetlerin yazılı listesini mutlaka talep edin.

Pratik Senaryolar: Yükümlülükler ve Uyum İçin En Kolay Yol

• ABD'li SaaS Startup: AB müşterilerine chatbot AI sunuyor. AB temsilcisi atamalı (madde 50, 54), tüm dillerde şeffaflık bildirimleri yayınlamalı ve teknik dokümanları 10 yıl saklamalı. Çözüm: REP27 (EEA+İsviçre kapsamı, çok dilli metinler) veya bütçe kısıtlıysa Prighter (rozet yok).
• Çinli Amazon Satıcısı: AB müşterilerine ürün önerileri için kendi yapay zekasını entegre ediyor. Eğer yapay zeka satıcıya aitse temsilci atama zorunlu (madde 22/54). Sadece platform araçları kullanıyorsa gerekmez. Yol: Yapay zekanın "kendi" olup olmadığını değerlendirin, gerekiyorsa temsilci atayın ve bildirimleri yayınlayın.
• İngiltere Online Mağazası: Yapay zekayı sadece dahili analiz için kullanıyor (örneğin depo optimizasyonu), AB müşterilerine çıktı yok. Temsilci zorunluluğu yok. Gelecekte yapay zeka içerik üretir veya AB kullanıcılarıyla etkileşime girerse şeffaflık zorunluluğu (madde 50) başlar, ancak şirket AB içinde olduğu için temsilci gerekmez.

Her durumda uyum, yapay zeka sisteminin doğru sınıflandırılması ve hedef pazarın değerlendirilmesiyle başlar. En kolay yol:

1. Yapay zekanızı sınıflandırın (yüksek risk/genel/diğer)
2. AB kullanıcılarına ulaşıp ulaşmadığını kontrol edin
3. Sağlayıcı seçin ve dokümanları toplayın
4. Temsilci atayın ve bildirimleri yayınlayın
5. Belgeleri ve bildirimleri güncel tutun